สถาปัตยกรรมศาสตร์ หรือ Architecture คือ สาขาวิชาที่เป็นเหมือนลูกผสมของสายวิทย์และสายศิลป์ นักศึกษาที่เรียนสาขานี้จะต้องสามารถออกแบบสร้างสรรค์ และผลิตความคิดเหล่านั้นขึ้นมา โดยต้องคำนึงถึงเรื่องความสวยงามและความเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมควบคู่กันไป ซึ่งการเปลี่ยนไอเดียให้กลายเป็นสิ่งจับต้องได้นี่เอง ที่เป็นเสน่ห์ของสาขาวิชานี้ อาทิเช่น การตกแต่งภายใน การตกแต่งภายนอก รวมไปถึงการคำนวณผลกระทบของโครงสร้างและที่ว่างของสิ่งก่อสร้างที่มีผลต่อผู้อยู่อาศัย เป็นต้น
ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สถาปัตยกรรมยังนับเป็นศิลปะชิ้นสำคัญที่สะท้อนวัฒนธรรมของแต่ละยุคสมัย พัฒนาการของสถาปัตยกรรม ตั้งแต่ปิรามิดโบราณของอียิปต์ จนมาถึงสถาปัตยกรรมของยุโรปในยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการ หรือที่เรียกกันว่ายุคเรอเนซองส์ ล้วนมีสิ่งก่อสร้างเกิดขึ้นหลากหลายรูปแบบ ซึ่งกลายมาเป็นแรงบันดาลใจของนักออกแบบจนถึงทุกวันนี้
บัณฑิตส่วนใหญ่นิยมจบไปทำงานเป็นสถาปนิก ค่าเฉลี่ยรายได้เริ่มต้นของสถาปนิกในประเทศอังกฤษอยู่ที่ประมาณ 15,000-20,000 ปอนด์ต่อปี (ประมาณ 700,000-950,000 บาท) และจะเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ตามประสบการณ์ สถาปนิกจบใหม่หลายคนนิยมไปทำงานที่ประเทศนอร์เวย์ สวิซเซอร์แลนด์ บราซิล อินเดีย จีน และออสเตรเลีย
นอกจากงานออกแบบอาคารแล้ว สถาปนิกยังนิยมทำงานในอุตสาหกรรมก่อสร้าง การวางผังเมือง หรือเป็นช่างสำรวจรังวัดอาคารกันอย่างแพร่หลาย และหากอยากทำงานให้กับองค์ที่ไม่แสวงหากำไร สถาปนิกก็สามารถทำงานกับองค์การอนุรักษ์แห่งชาติ ในบทบาทการช่วยรักษาบูรณะสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ได้อีกด้วย
หลักสูตรสถาปัตยกรรมศาสตร์ จะสอนเรื่องกฎหมาย ประวัติศาสตร์ของแต่ละวัฒนธรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ และการจัดการ ให้แก่นักศึกษาด้วย ดังนั้น เมื่อจบการศึกษาแล้วจึงสามารถผันตัวไปทำงานด้านอื่นที่เกี่ยวข้องกับทักษะเหล่านี้ได้ หากไม่ต้องการทำงานด้านสถาปัตย์โดยตรง
ในหลักสูตรปริญญาตรี สถาปัตยกรรมศาสตร์ต้องเรียนอย่างน้อย 5 ปี และควรเป็นผู้สนใจทำงานเป็นสถาปนิกเมื่อสำเร็จการศึกษา ผู้สนใจเข้าศึกษาต้องยื่นคะแนนระดับ 3 A-levels ขึ้นไป และต้องแสดงให้อาจารย์ผู้สัมภาษณ์เห็นถึงความชื่นชอบในด้านสถาปัตยกรรมศาสตร์ ผ่านการพูดคุยและตัวอย่างผลงาน
ส่วนหลักสูตรปริญญาโท ผู้สนใจเข้าศึกษาจะต้องได้คะแนนอย่างน้อย 2:1 ใน honours degree (ปริญญาตรีที่เรียนเพิ่มเติมมากกว่าบัณฑิตที่ได้รับปริญญาตรีธรรมดาเป็นบางวิชา) ที่จบมา สำหรับนักเรียนไทยต้องมีผลการเรียนเทียบเท่าและตรวจสอบรายละเอียดการสมัครกับสถาบันเพื่อความถูกต้องกับสถาบัน และสำหรับจะต้องมีคะแนนภาษาอังกฤษ IELTS 6.0-6.5 ขึ้นไป
หลักสูตรส่วนใหญ่จะสอนด้วยการบรรยายในชั้นเรียน และสั่งงานอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้นักศึกษาได้มีพัฒนาการในการเรียนอย่างต่อเนื่อง นักศึกษาปริญญาตรีจะต้องผ่านการฝึกงาน เพื่อสะสมประสบการณ์ทำงานในอุตสาหกรรมก่อสร้าง ก่อนที่จะจบออกไปทำงานจริง
คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์มีสาขาวิชาคร่าวๆ ดังนี้
1. สถาปัตยกรรมศาสตร์ (Architecture)
2. สถาปัตยกรรมภายใน (Interior Architecture)
3. การวางแผนภาคและเมือง (Urban and Regional Planning)
4. การออกแบบอุตสาหกรรม (Industrial Design)
5. ภูมิสถาปัตยกรรม (Landscape Architecture)
6. เคหการ (Housing)
บริษัทชั้นนำหลายแห่ง คัดเลือกพนักงานโดยพิจารณาจากชื่อเสียงของมหาวิทยาลัย ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการหางานหลังจบการศึกษา การเลือกมหาวิทยาลัยอย่างรอบคอบจึงเป็นเรื่องสำคัญมาก ดังนั้นควรเลือกมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงและมีสายสัมพันธ์ที่ดีกับผู้คนในแวดวงการออกแบบอาคาร ซึ่งจะช่วยให้เราได้ฝึกงานกับบริษัทที่มีประสิทธิภาพ และเพิ่มโอกาสในการได้งานที่ดีหลังเรียนจบ
สภาพแวดล้อมของมหาวิทยาลัยก็เป็นอีกปัจจัยที่สำคัญไม่น้อย เพราะเราต้องใช้ชีวิตอยู่ที่นั่นเป็นเวลาหลายปี จึงควรเลือกสถานที่ที่เหมาะสมกับตัวเอง ทั้งในด้านวิชาการและสังคม หากชอบความคึกคักและทำความรู้จักกับผู้คนหลากหลายก็ลองมองหามหาวิทยาลัยที่อยู่ใจกลางเมืองใหญ่ แต่หากชอบบรรยากาศสงบ เงียบง่าย ก็ควรมองหามหาวิทยาลัยดีๆ ในเมืองเล็กๆ
อ้างอิงการจัดอันดับวิชาประวัติศาสตร์ โดย QS มหาลัยที่ดีที่สุดในด้านนี้ ได้แก่
Massachusetts Institute of Technology (MIT)
Delft University of Technology
University College London (UCL)
ETH Zurich
Harvard University
University of Cambridge
National University of Singapore
Manchester School of Architecture
University of California, Berkeley (UCB)
Tsinghua University
Politecnico di Milano
