จิตวิทยา คือ วิชาวิทยาศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาทำความเข้าใจเกี่ยวกับมนุษย์ เช่น กระบวนการคิด พฤติกรรม ความถนัด แรงจูงใจ แรงขับ อารมณ์ความรู้สึก ทั้งในส่วนที่สังเกตได้ในจิตสำนึก และในส่วนที่ลึกลงไปถึงระดับจิตไร้สำนึก เพื่ออธิบายการกระทำต่างๆ ของมนุษย์ และตรวจสอบกระบวนการคิดและเหตุผลที่อยู่เบื้องหลังการกระทำเหล่านั้น
คำว่า จิตวิทยา ในภาษาอังกฤษคือ Psychology แปลว่า การศึกษาเกี่ยวกับความคิดจิตใจ มีที่มาจากคำว่า Psychologia ในภาษาละติน คำนี้ถูกใช้เป็นครั้งแรกในปลายศตวรรษที่ 15 - ต้นศตวรรษที่ 16 โดย Marko Marulic กวีชาวโครเอเชีย ทุกวันนี้การศึกษาจิตวิทยาทั้งในระดับปริญญาตรีและปริญญาโท มีเนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่การศึกษาตามแนวทางของกลุ่มหน้าที่นิยม (Functionalism) กลุ่มทฤษฎีจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis) ไปจนถึงกลุ่มจิตวิทยาการรับรู้การเข้าใจ (Cognitivism)
บัณฑิตที่เรียนจบสาขาวิชาจิตวิทยาทั้งในระดับปริญญาตรีและระดับปริญญาโท นิยมทำงานเป็นนักจิตวิทยาให้คำปรึกษา (Counseling psychologist) หรืออาชีพอื่นที่ใกล้เคียง อย่างเช่น นักจิตวิทยาคลินิก (Clinical Psychologist) นักจิตวิทยาบำบัด (Psychotherapist) เป็นต้น นักจิตวิทยามีทางเลือกในการประกอบอาชีพที่หลากหลายมาก สามารถทำงานได้ทั้งหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน
บุคลากรที่มีความรู้ด้านจิตวิทยา ยังเป็นที่ต้องการตัวของงานด้านการบังคับใช้กฎหมาย โดยทำหน้าที่เป็นนักจิตวิทยานิติวิทยาศาสตร์ หรือ Forensic Psychologists ประจำการอยู่ในกรมตำรวจ เพื่อวิเคราะห์ที่มาที่ไปของการก่ออาชญากรรมและให้ความช่วยเหลือในการสอบปากคำผู้ต้องหา โดยนำหลักการทางจิตวิทยามาประยุกต์ใช้
หากไม่ต้องการทำงานด้านจิตวิทยาโดยตรง ก็ยังสามารถใช้ทักษะด้านการวิเคราะห์ และทักษะในการทำความเข้าใจพฤติกรรมมนุษย์ มาประยุกต์ใช้กับการทำงานด้านการบริหารจัดการและงานด้านทรัพยากรมนุษย์ หรือทำงานเพื่อสังคมก็เป็นทางเลือกหนึ่ง เรียกว่า นักจิตวิทยาองค์กร (Industrial & Organizational Psychologist)
สาขาวิชาจิตวิทยาทั้งในระดับปริญญาตรีและปริญญาโทมีหลักสูตรให้เลือกเรียนมากมาย ระยะเวลาในการเรียนจะขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยและระดับการศึกษาเป็นสำคัญ โดยส่วนใหญ่แล้วหลักสูตรปริญญาโทจะใช้เวลาเรียนอย่างน้อย 1 ปี (สำหรับหลักสูตรเต็มเวลา) และหลักสูตรปริญญาตรีจะใช้เวลาเรียนอย่างน้อย 3-4 ปี
ผู้สมัครจะต้องมีความชื่นชอบทางด้านจิตวิทยาอย่างจริงจัง และมีทักษะในการคิดวิเคราะห์ ใบสมัครของคุณจะน่าสนใจยิ่งขึ้น หากเคยเรียนหรือเชี่ยวชาญด้านภาษาอังกฤษ ประวัติศาสตร์ จิตวิทยา หรือชีววิทยาเป็นพิเศษ ในระดับปริญญาตรีผู้สมัครจะต้องมีผลการเรียนระดับ 3 A-levels ขึ้นไป และในระดับปริญญาโทผู้สมัครจะต้องมีผลการเรียนระดับ 2:1 ขึ้นไปในสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ด้านที่เกี่ยวข้อง
หลักสูตรส่วนใหญ่กำหนดเกณฑ์ไว้ว่า ผู้มาจากประเทศที่ไม่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก จะต้องสอบ IELTS ได้อย่างน้อย 6.0 คะแนนขึ้นไป
ตัวอย่างของสาขาจิตวิทยา
Clinical psychology
Cognitive psychology
Developmental psychology
Evolutionary psychology
Forensic psychology
Health psychology
Neuropsychology
Occupational psychology
Social psychology
มหาวิทยาลัยส่วนใหญ่กำหนดเกณฑ์การรับสมัครไว้ว่า ผู้สมัครระดับปริญญาตรีจะต้องมีผลการเรียนระดับ A-levels ขึ้นไป และในระดับปริญญาโทผู้สมัครจะต้องมีผลการเรียนระดับ 2:1 ขึ้นไป ก่อนยื่นใบสมัครไปยังคอร์สจิตวิทยา อย่าลืมตรวจเช็คให้แน่ใจว่าเกรดและคุณสมบัติผ่านเกณฑ์ตามที่มหาวิทยาลัยตั้งไว้ หากคุณสมบัติต่ำกว่าเกณฑ์เล็กน้อย อาจลองติดต่อสอบถามทางมหาวิทยาลัยดูว่าสามารถยืดหยุ่นให้ได้หรือไม่
เมื่อตัดสินใจเรียนด้านจิตวิทยาแล้ว ควรพิจารณาเรื่องการเลือกหลักสูตรอย่างรอบคอบ และเลือกหลักสูตรที่ตรงกับความสนใจของตัวเองมากที่สุด นอกจากนี้เรื่องประสบการณ์ฝึกปฏิบัติงานก็เป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้กัน เพื่อให้นักศึกษาได้รับการฝึกอบรมที่ดีที่สุด สถาบันการศึกษาหลายแห่ง จึงมักสานสัมพันธ์กับหน่วยงานด้านจิตวิทยาไว้เป็นอย่างดี ซึ่งนอกจากจะเป็นประโยชน์ต่อการฝึกงานแล้ว ยังช่วยเพิ่มโอกาสได้งานที่ดีในอนาคตเมื่อจบการศึกษาอีกด้วย
อ้างอิงการจัดอันดับสาขา Psychology โดย QS World University มหาวิยาลัยที่มีการสอนสาขาจิตวิทยาดีที่สุด คือ
1. Harvard University
2. University of Oxford
3. University of Cambridge
4. Stanford University
5. UCL (University College London)
6. Yale University
7. Columbia University
8. University of Michigan-Ann Arbor
9. University of California, Los Angeles (UCLA)
10. University of Amsterdam
