จัดเต็ม เจาะลึกเรียนต่อสาขาโลจิสติกส์ อัพโอกาสทำงานเมืองนอก

สายงานโลจิสติกส์ (Logistics) เรามักนึกถึงการขนส่ง การย้ายสินค้า ย้ายของมากกว่า แต่ความจริงแล้วโลจิสติกส์มีอะไรมากกว่านั้นมาก! จริงๆ แล้วโลจิสติกส์เป็นสาขาที่ใครๆ ก็บอกว่าจำเป็นมานานมากๆ แต่ไม่มีครั้งไหนที่บทบาทและหน้าที่ของสายงานโลจิสติกส์เด่นชัดและสำคัญมากเท่ากับช่วงโควิด-19

    วันนี้ Hothouses Thailand จะพาไปเจาะลึกกันว่าจริงๆ แล้ว logistics เรียนอะไรกัน จบแล้วทำงานอะไร และโอกาสในการหางานในต่างประเทศมีมากน้อยแค่ไหน

Logistics คืออะไร?

    โลจิสติกส์ (Logistics) คือ การจัดส่ง หรือการเคลื่อนย้าย สินค้า บริการ ข้อมูลและทรัพยากรอื่นๆ จากจุดต้นทางไปยังจุดปลายทางตามความต้องการของผู้บริโภค ซึ่งทั้งหมดเกี่ยวข้องกับการรวบรวมข้อมูลทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น การขนส่ง การบริหารคลังวัสดุคงคลัง การจัดการวัตถุดิบ การบรรจุของ ฯลฯ

    ดังนั้น สาขา Logistics จึงเรียนเกี่ยวกับการจัดการ supply chain และการจัดการสินค้า การขนส่งและกระจายสินค้า วัสดุและบรรจุภัณฑ์ การจัดการทรัพยากร การวางแผนอุปสงค์แลสินค้าคงคลัง การค้าการจัดการ ฯลฯ

    โดยโลจิสติกส์มีศาสตร์แขนงอื่นๆ เกี่ยวข้องอยู่ 3 สาขาหลักๆ ได้แก่

    - ด้านวิศวกรรมศาสตร์ โดยสาขาที่เกี่ยวข้องคือ วิศวกรรมอุตสาหการ (Industrial engineeing) และวิศวกรรมโยธา (Civil engieering) ที่เกี่ยวกันก็เพราะนักศึกษาต้องรู้วิธีการเคลื่อนย้ายสินค้าด้วยวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงสุด  (เช่น ใช้เวลา ใช้ทรัพยากรให้น้อยที่สุด)

    - ด้านบริการธุรกิจ นักศึกษาต้องรู้กฎ ภาษี นโยบาย หรือยุทธศาสตร์เรื่องโลจิสติกส์ประเทศคู่ค้า และเรื่องอื่นๆ เกี่ยวกับการขนส่งระหว่างประเทศ เพื่อนำมาวางแผนขนส่งสินค้าไปยังประเทศต่างๆ    

    - ด้านการจัดการสารสนเทศ เกี่ยวกับเรื่อง tech / software / hardware ที่ต้องนำมาใช้เพื่อหาทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการจัดการ

ใครเหมาะจะเรียนด้านโลจิสติกส์

- มีทักษะการจัดการต่างๆ เช่น ด้านสินค้า

- มีใจรักในการทำธุรกิจ 

สาขาของโลจิสติกส์

แต่ละมหาลัยก็จะมีสาขาแตกต่างกันออกไป เราขอใส่ชื่อสาขาหลักๆ ดังนี้

1. วิทยาการเดินเรือ    

    วิชาที่ต้องเรียนจะเกี่ยวกับ ‘หลักการการเดินเรือ’ เช่น กฎระเบียบและข้อบังคับในการเดินเรือ  การเดินเรือ ทักษะชาวเรือ ระบบเครื่องจักรขับเคลื่อนเรือ การทรงตัวเรือ  ฝึกภาคปฏิบัติทางทะเล นอกจากนี้ต้องเรียกฎหมายทะเลเบื้องต้น  และการจัดและการจัดเก็บสินค้าทางเรือด้วย

2. การจัดการอุตสาหกรรมพาณิชยนาวี   

    วิชาที่ต้องเรียนในสาขานี้ก็เกี่ยวกับการเดินเรือพาณิชย์ทั้งหมด เช่น กฎหมายพาณิชยนาวี ประกันภัยทางทะเล ธุรกรรมธุรกิจพาณิชยนาวี ธุรกิจการเช่าเรือ การจัดการท่าเรือ กรจัดการการขนส่งทางทะเล ฯลฯ

3. สาขาการจัดการโลจิสติกส์

    วิชาที่ต้องเรียน เช่น การขนส่งและการกระจายสินค้า การจัดการการจัดหา  ทฤษฎีเกมส์และกลยุทธ์ทางธุรกิจ การลำเลียงวัสดุและการบรรจุภัณฑ์ การขนส่งและการกระจายสินค้า การจัดซื้อ  การออกแบบและการปฏิบัติการคลังสินค้า  การจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน

4. สาขาการค้าระหว่างประเทศและการจัดการโลจิสติกส์

    วิชาที่ต้องเรียนคือคล้ายๆ สาขาที่การจัดการโลจิสติกส์ แต่จะเรียนการจัดการระหว่างประเทศ ในต่างประเทศด้วย เช่น กฎหมายการขนส่งระหว่างประเทศ การจัดการการค้าชายแดน เศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ โลจิสติกส์ระหว่างประเทศ ฯลฯ

วิชาที่ต้องเรียน

        วิชาที่นักศึกษาสาขา Logistics ต้องเรียนอาจแตกต่างกันในแต่ละมหาวิทยาลัย แต่วิชาพื้นฐานจะคล้ายคลึงกัน วิชาที่ต้องเรียนได้แก่ 

Introduction to Supply Chain Management
Supply Chain Strategy
Supply Chain Performance Metrics
Design and development of a Supply Chain network
Pricing and revenue management in a Supply Chain
Demand Forecasting and Aggregate Planning
Sales and Operations Planning 
Managing Cycle and Safety Inventory
Logistics and Managing Transportation 
Sourcing and Coordination in a Supply Chains
IT in Supply Chains
Supply Chain Softwares
Applied GIS & Spatial Data Analytics
Port and Airport Management for Logistics
International Logistics and Management
Managerial Economics
Accounting and Finance

มหาวิทยาลัยระดับโลกด้านโลจิสติกส์

       เนื่องจากไม่มีการจัดอันดับสาขาโลจิสติกส์แบบตรงๆ เราจึงขออ้างอิงการจัดอันดับสาขา Supply Chain Management โดย QS Business Master’s Rankings 2023 มหาวิยาลัยที่มีการสอนด้านการจัดการห่วงโซ่อุปทาน ในระดับปริญญาโท ดีที่สุด คือ

       MITs Center for Transportation & Logistics
       WU Vienna University of Economics and Business
       University of Michigan (Ross School of Business)
       Erasmus (RSM)
       University of Southern California (Marshall)
       University of Manchester (Alliance Manchester Business School)
       Trinity Business School, Trinity College Dublin
       Politecnico di Milano
       University of Washington Foster School of Business
       Perdue University

เรียนต่อโลจิสติกส์ ในอเมริกา ค่าเทอมเฉลี่ยอยู่ที่ US$29,568 ต่อปี 

เรียนต่อโลจิสติกส์ ในแคนาดา ค่าเทอมเฉลี่ยอยู่ที่ CAD$20,075 ต่อปี

เรียนต่อโลจิสติกส์ ในอังกฤษ ค่าเทอมเฉลี่ยอยู่ที่ £29,500 ต่อปี

เรียนต่อโลจิสติกส์ ในออสเตรเลีย ค่าเทอมเฉลี่ยอยู่ที่ A$39,340 ต่อปี 

เรียนต่อโลจิสติกส์ ในนิวซีแลนด์ ค่าเทอมเฉลี่ยอยู่ที่ NZ$33,760 ต่อปี

จบโลจิสติกส์ แล้วทำงานอะไร?

    ใครที่เรียนจบโลจิสติกส์ สามารถทำงานได้ทั้งในภาครัฐและเอกชนเลย เพราะทั้งสองภาคส่วนนี้ต้องใช้คนในการดูแลหน่วยงานและธุรกิจที่ขยายตัวขึ้นด้วย ในภาคเอกชน อาจไปอยู่ในฝ่ายผลิต ฝ่ายจัดซื้อ ฝ่ายควบคุมการผลิต ฝ่ายขนส่ง หรือเป็นฝ่ายวิเคราะห์ supply chian ถ้าจะเบนสายไปทำธุรกิจส่วนตัวก็อาจเป็นผู้ให้บริการด้านโลจิสติกส์ หรือตัวแทนขนส่งทางเรือ ทางบกหรือทางอากาศก็ได้เช่นกัน

    ส่วนถ้าใครมองหางานราชการ กรมศุลกากร กรมการขนส่งทางอากาศ กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี กรมประมงก็เป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

     ตัวอย่างอาชีพ 

     Armed forces logistics/support officer
     Freight forwarder
     Logistics and distribution manager
     Supply chain manager
     Warehouse manager

     Air cabin crew
     Air traffic controller
     Airline pilot

     Automotive engineer
     Consulting civil engineer
     Contracting civil engineer
     Electrical engineer
     Maintenance engineer

เงินเดือนของบัณฑิตสาขาโลจิสติกส์

      เนื่องจากอาชีพที่บัณฑิตสาขาโลจิสติกส์สามารถทำได้หลากหลายมาก เลยขอยกตัวอย่างอาชีพ Supply chain manager เพียงอาชีพเดียว

       ในอังกฤษ อาชีพที่บัณฑิตจบใหม่ หรือหากเพิ่งเริ่มทำงานจะมีรายได้ประมาณ £27,519 ต่อเดือน หากเป็น Supply chain executives รายได้อาจเพิ่มขึ้น £30,420. ส่วน Supply chain analysts อาจมีรายได้ £35,380 และ Supply chain planners อาจมีรายได้ £30,291 

         ส่วน Supply chain manager มีรายได้อยู่ที่ £53,772 และหากมีตำแหน่งที่สูงขึ้นถึงผู้อำนวยการ อาจมีรายได้อยู่ที่ £102,411

         ในอเมริกา เงินเดือนของ Supply chain manager เฉลี่ยอยู่ที่ US$88,891 ต่อปี

         ในออสเตรเลีย เงินเดือนของ Supply chain manager เฉลี่ยอยู่ที่ AUD$95,725 ต่อปี

         ในนิวซีแลนด์ เงินเดือนของ Supply chain manager เฉลี่ยอยู่ที่ NZ$84,385 ต่อปี

         ในแคนาดา เงินเดือนของ Supply chain manager เฉลี่ยอยู่ที่ CA$85,279 ต่อปี

โอกาสทำงานด้านโลจิสติกส์ในต่างประเทศ

    ในออสเตรเลีย สายงานโลจิสติกส์จะในภาคการขนส่ง (Transport), Postal and warehousing, manufacturing (โรงงาน) และ wholesale trade (ค้าส่ง) โดยมีอาชีพตั้งแต่คนขับรถ (ไม่ว่าจะเป็นรถบรรทุก รถขนส่งและไปรษณีย์ รถบัส รถเดลิเวอร์ลี รถยกของ รถไฟและรถราง) เสมียนขนส่ง และ ผู้จัดการห่วงโซ่อุปทาน การกระจายของและการจัดซื้อ (Supply, distribution and procurement manager)

    ในที่นี้เราขอโฟกัสไปที่ Supply, distribution and procurement manager แล้วกันนะ

    ในออสเตรเลียอาชีพนี้กำลังเติบโตขึ้นเรื่อยๆ เป็นอาชีพที่มีตำแหน่งเยอะ และได้เงินประมาณ $2,519 ต่อสัปดาห์ (มากกว่าเงินทั่วไปที่อยู่ที่ $1,460) และส่วนใหญ่ต้องทำงานตรงเวลา 

    สายงานที่เกี่ยวข้องอื่นๆ ได้แก่ Production Clerks, Procurement Managers, Purchasing Officers, Production Managers, Transport Services Managers, Freight Handlers

    ในนิวซีแลนด์ สายงานด้านโลจิสติกส์ ไม่ว่าจะเป็น Supply And Distribution Manager, Purchasing Officer, Warehouse Administrator, Production Clerk, Transport Company Manager, Production Manager (Manufacturing) ฯลฯ จะไม่อยู่ในลิสต์งานที่ขาดแคลน แต่จะอยู่ในลิสต์ Skill level classification ซึ่งสามารถสมัครวีซ่า Skilled Migrant Category Resident Visa และ Global Impact Permanent Residence Visa ของนิวซีแลนด์ได้

    ส่วน Procurement Manager ติดอยู่ใน Long term skill shortage list หรือ Truck Driver (General) ที่ติดอยู่ในลิสต์ Construction and Infrastructure skill shortage ทำให้หากมีประสบการณ์ด้านนี้สามารถสมัครวีซ่าข้างต้นได้เช่นกัน แต่จะมีโอกาสได้มากกว่าเพราะเป็นหนึ่งในสายงานที่ขาดแคลน

  Source: Dek-d, Joboutlook.gov.au, skillshortages.immigration.govt.nz