Art Therapy หรือศิลปะบำบัดอาจจะเป็นชื่อสาขาที่กำลังได้รับความสนใจในไทยในขณะนี้ แต่อาจจะยังไม่บูมมากนัก หลายๆ คนจึงอาจจะยังไม่รู้ว่าสรุปแล้วสาขานี้เรียนเกี่ยวกับอะไรแน่
วันนี้ Hotcourses Thailand จะพาทุกท่านไปล้วงลึกว่าสาขา Art Therapy เรียนอะไรกันบ้าง จบมาแล้วทำงานอะไรได้บ้าง รายได้ดีไหม มีมหาวิทยาลัยใดเปิดสอนบ้าง?
Art Therapy คืออะไร?
Art therapy หรือ ศิลปะบำบัด คือ การประยุกต์ใช้ศาสตร์เกี่ยวกับศิลปะและจิตวิทยาบูรณาการเข้าด้วยกันผ่านกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การวาด การปั้น ตัดแปะ การเต้น ดนตรี การแสดง เพื่อเรียนรู้การบำบัด พัฒนา และฟื้นฟูทางด้านจิตใจและอารมณ์
ในหลักสูตรระดับปริญญาโท นั้น จะเรียนรู้เกี่ยวกับงานศิลปะ การให้คำปรึกษา และการฝึก โดยหลักสูตร Art therapy สามารถเป็นปริญญาได้ทั้งทางวิทยาศาสตร์ (Master of Science) และศิลปศาสตร์ (Master of Arts)
ตัวอย่างวิชาเรียนในหลักสูตร Art therapy
- ทฤษฎีศิลปะบำบัด (Art therapy theories)
- วิธีการในการประเมินผล (Assessment methods)
- ศิลปะบำบัดในเด็ก (Child art therapy)
- จิตวิทยาศิลปะ (Art psychology)
- การบำบัดเป็นกลุ่ม (Group therapy)
- จิตวิทยาการพัฒนามนุษย์ (Human development Phycology)
- ศิลปะบำบัดและวิธีการวิจัย (Art therapy research methods)
- ศิลปะบำบัดสำหรับครอบครัว (Art therapy for families)
- ทักษะการให้คำปรึกษา (Counselling skills for the allied profession)
- จริยศาสตร์และประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการทำงานด้านศิลปะบำบัด (Ethical and legal issues of art therapy practice)
ใครเหมาะจะเรียน Art therapy?
- สนใจศาสตร์ศิลปะ สนใจวิธีการใช้ศิลปะเป็นการแสดงออกอารมณ์และตัวตน รวมถึงศาสตร์ศิลปะอื่นๆ
- มีความตั้งใจในการช่วยเหลือผู้อื่น หรือพูดคุยกับผู้อื่น ต้องมีความสนใจในศาสตร์ด้านสังคมและจิตวิทยา
ทักษะที่นักศิลปะบำบัดควรมี
- มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะด้านศิลปะ
- ยืดหยุ่น
- ไม่ตัดสินคนอื่น
- มีความรู้ด้านจิตวิทยา เพราะต้องรับมือกับอารมณ์หลากหลายได้ เพราะต้องทำงานร่วมกับผู้คนหลากหลายอาชีพ
- มีความเป็นผู้ใหญ่ รับมือกับคำวิจารณ์ได้
- มีทักษะด้านการสื่อสาร เป็น active listener และเป็นนักสังเกต
- ต้องสะท้อนอารมณ์ของตนเองได้ (เพื่อจะได้สะท้อนผู้อื่น)
- ถ้าหากจะรับบำบัดส่วนตัว ต้องมีทักษะด้านธุรกิจ
จบ Art Therapy แล้วทำงานอะไร
ส่วนใหญ่ คนที่จบสายการเรียน Art Therapy จะประกอบอาชีพเป็นนักศิลปะบำบัดโดยตรง ซึ่งนอกจากจะมีความรู้ด้านศิลปะแขนงต่างๆ แล้ว ยังต้องมีความรู้ด้านจิตวิทยาควบคู่ไปด้วย
นักศิลปะบำบัดจะทำงานร่วมกับผู้คนหลากหลายกลุ่ม ตั้งแต่เด็กเล็ก วัยรุ่น ผู้พิการ ผู้ใหญ่ คู่รัก ครอบครัว หรือแม้กระทั่งชุมชน โดยสถานที่ทำงานก็เป็นไปได้ตั้งแต่ โรงพยาบาล ศูนย์บำบัด ศูนย์สุขภาพ (wellness center) หรือแม้กระทั้งบ้านพักคนชรา
รายได้เฉลี่ยสำหรับนักศิลปะบำบัดในสหรัฐฯ อยู่ที่ $41,932 โดยจะมีช่วงเงินเดือนจะอยู่ระหว่าง $37,920-$47,838 ส่วนในอังกฤษจะอยู่ที่ระหว่าง £32,305-£45,838 โดยเงินก็จะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ เช่น การศึกษา ทักษะเพิ่มเติม ประสบการณ์การทำงาน เป็นต้น
นอกจากจะจบไปเป็นนักศิลปะบำบัดโดยตรงแล้ว ในปัจจุบันนักศิลปะบำบัดยังสามารถทำงานร่วมกับอาชีพอื่นๆ ในองค์กรในภาครัฐและเอกชนได้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็น การทำงานร่วมกับครูในภาคการศึกษา (อนุบาล-มัธยม) หรือทำงานในพิพิธภัณฑ์และแกลเลอรี่ หรือทำงานร่วมกับแผนกทรัพยากรบุคคลในบริษัทเอกชนเพื่อร่วมสร้าง culture ใหม่ๆ ในบริษัทผ่านการใช้ทักษะด้านจิตวิทยาและศิลปะ
นอกจากนี้ยังสามารถรับงานนอกได้เองอีกด้วย เช่น จัด workshop เอง หรือจัดกิจกรรมศิลปะบำบัดตามที่ลูกค้ากำหนด
มหาวิทยาลัยที่เปิดสอน Art Therapy
ในประเทศไทยนั้น ยังไม่มีมหาลัยไหนเปิดหลักสูตร Art therapy เป็นสาขาวิชาจริงจัง ในมหาวิทยาลัยศรีนครินทร์วิโรฒ
(มศว.) มีเปิดสอนสาขา Art therapy เป็นหลักสูตรระยะสั้นอยู่
มาต่อที่ฝั่งต่างประเทศ ที่จะหลากหลายกว่ามาก อย่างทางฝั่งอังกฤษ Queen Mary University of London เปิดสอน 2 หลักสูตรด้วยกัน ได้แก่ Creative Arts and Mental Health MSc และ Creative Arts and Mental Health PGDip
ข้ามมาทางฝั่งอเมริกาบ้าง ที่ George Washington University เปิดสอนหลักสูตร Master of Arts (M.A.) in Art Therapy ด้วยค่าเล่าเรียน US$32,850.00 (หรือ 1,079,254 บาท) ต่อปี
New York University มีด้วยกัน 3 หลักสูตร ได้แก่ Master of Arts for Physical Therapy / Master of Arts in Arts Therapy / Master of Arts, Occupational Therapy ค่าเล่าเรียนหลักสูตรละ US$47,428.00 (หรือ 1,558,200 บาท) ต่อปี
ทางฝั่งเอเชียก็มีหลักสูตรนี้เช่นกัน ได้แก่ The University of Hong Kong ในหลักสูตร Master of Expressive Arts Therapy
LASALLE College of the Arts ประเทศสิงคโปร์ ในหลักสูตร MA Art Therapy ด้วยค่าเล่าเรียน SG$23,320.00 (หรือ 563,516 บาท) ต่อปี
สายการเรียนนี้ถือว่าเป็นที่น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ชื่นชอบทั้งงานด้านศิลปะและจิตวิทยา อีกทั้งในประเทศไทยยังไม่เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายนัก สายการเรียนนี้จึงดูเหมาะสมที่จะไปศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติมเพื่อนำมาพัฒนาและต่อยอดเป็นอาชีพที่ดีได้ในอนาคต อีกทั้งฐานเงินเดือนในต่างประเทศก็ถือว่าสูงเลยทีเดียว