Peer review คืออะไร?
Peer review คือหนึ่งในขั้นตอนการตรวจสอบบทความทางวิชาการ โดยให้ผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขามาอ่านบทความและตรวจสอบคุณภาพของบทความชิ้นนั้น ๆ ว่าถูกต้อง ครบถ้วนและได้มาตรฐานตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ก่่อนจะอนุมัติให้ลงในวารสารได้
พูดง่าย ๆ ก็คือ Peer review คือการให้ผู้เชี่ยวชาญท่านอื่น ๆ มาช่วยอ่านและตรวจสอบคุณภาพของบทความทางวิชาการนั้น ๆ ว่าเป๊ะจริง ดีจริง ก่อนจะลงตีพิมพ์ในวารสารทางวิชาการนั่นเองค่ะ
ข้อดีของการ Peer review
-
บทความที่เป็นได้รับการตรวจสอบแบบนี้จะเรียกว่า Peer-reviewed (refereed or scholarly) journals ซึ่งเป็นตัวช่วยยืนยันความน่าเชื่อถือของบทความในสาขาวิชานั้น ๆ ซึ่งสำคัญมากในการผลิตงานวิจัยหรืองานทางวิชาการต่าง ๆ
-
ในการทำ peer review นั้น ผู้ตรวจสอบสามารถขอให้ผู้เขียนนำบทความไปแก้ไข, ปฏิเสธบทความนั้น (ไม่ให้ผ่าน) หรือยอมรับบทความนั้นได้ ในขั้นตอนนี้จะทำให้ผู้เขียนบทความได้เรียนรู้รูปแบบการเขียนเชิงวิชาการ การวิเคราะห์และนำเสนอประเด็นที่ถูกต้อง แม่นยำมากขึ้น
-
Peer review จะช่วยลดข้อผิดพลาดในงานเขียน ทำให้งานเขียนมีคุณภาพดียิ่งขึ้น
-
ผู้เขียนจะได้ฟังความเห็นจากผู้ตรวจสอบอย่างละเอียดว่าเค้ามีความคิดเห็นต่องานของเรายังไงบ้าง
ประเภทของการ Peer review
-
Single-anonymous peer review
-
หรือเรียกอีกอย่างว่า ‘single-blind review’ การตรวจสอบในลักษณะนี้คือผู้ตรวจสอบจะรู้ว่าใครเป็นคนเขียนบทความขึ้นมา แต่ว่าผู้เขียนไม่รู้ว่าใครเป็นคนตรวจสอบ การทำ Single-anonymous peer review จะพบได้บ่อยในเอกสารทางวิชาการในด้านวิทยาศาสตร์และการแพทย์
-
-
Double-anonymous peer review
-
อันนี้เกือบ ๆ เป็นคู่ตรงข้ามกับแบบข้างบน เพราะนี่คือการตรวจสอบโดยที่ทั้งผู้ตรวจและผู้เขียนต่างก็ไม่รู้ตัวตนของกันและกัน การตรวจสอบลักษณะนี้จะพบได้บ่อยในเอกสารทางวิชาการในสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
-
-
Open peer review
-
การทำ peer review ในลักษณะนี้ยังไม่มีคำจำกัดความที่แน่ชัด แต่โดยรวมแล้วหมายถึงการตรวจสอบโดยที่ผู้ตรวจรู้ตัวตนของผู้เขียน และในขณะเดียวกันผู้เขียนก็จะรู้ตัวตนของผู้ตรวจสอบในช่วงใดช่วงหนึ่งระหว่างขั้นตอนการตรวจสอบหรือขั้นตอนการตีพิมพ์
-
-
Post-publication peer review
-
ก่อนจะมาถึงขั้นตอนนี้ ผลงานของผู้เขียนอาจจะได้รับการตรวจสอบตามแบบ peer review อันใดอันหนึ่งที่ระบุข้างบนมาก่อนแล้ว หรือในบางกรณี บทความนั้น ๆ อาจได้รับการตรวจสอบเบื้องต้นแล้วจึงได้ลงในสื่อออนไลน์ทันทีก็มี เมื่อบทความออกสู่สายตาสาธารณชนแล้ว ผู้เขียนก็จะสามารถเชิญผู้ตรวจสอบท่านอื่นหรือผู้อ่านทั่วไปมาช่วยกันอ่านและคอมเม้นท์ต่อได้
-
Tips: เคล็ดลับการเลือกผู้ที่จะมาทำ Peer review (peer reviewer) ให้เรา
ถ้าเราสามารถเลือกผู้ตรวจสอบผลงานของเราได้ ก็ควรใช้วิธีเหล่านี้ค่ะ
-
เลือกหาจากผลงานทางวิชาการชิ้นอื่น ๆ ที่ใกล้เคียงหรืออยู่ในหมวดเดียวกับผลงานของเราจากเว็บไซต์ที่เชื่อถือได้ เช่น pubmed พอเจอแล้วให้มองหาชื่อผู้เขียนที่อยู่ในชื่อแรก ๆ ส่วนใหญ่เค้าจะลงชื่อและอีเมลเอาไว้ ให้ลองติดต่อคนนั้นไปเลย
-
อย่าเลือกคนที่มีส่วนได้ส่วนเสียกับเรา เช่น
-
มาจากหน่วยงานเดียวกันเด๊ะ ๆ
-
เพื่อน ญาติ แฟน สามี ภรรยา หรือคนใกล้ชิดมาตรวจ
-
เพื่อนหรือผู้เขียนผลงานร่วมกัน
-
-
แนะนำว่าให้เลือกผู้ตรวจสอบจากหลาย ๆ แห่ง เช่น จากหลากหลายองค์กร หลากหลายประเทศ
-
เวลาจะติดต่อผู้ตรวจสอบ อย่าใช้อีเมลส่วนตัวส่งหา หรือส่งไปที่อีเมลส่วนตัวของเค้า ให้ใช้อีเมลของมหาลัยหรือองค์กรเท่านั้น
Credit:
https://stang.sc.mahidol.ac.th/research/peer.php
https://www.angelo.edu/library/handouts/peerrev.php
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4975196
https://authorservices.taylorandfrancis.com/publishing-your-research/peer-review/#